Tổng quan về bệnh Alzheimer

Alzheimer là tình trạng sa sút trí tuệ tiến triển đặc trưng bởi tổn thương các tế bào thần kinh ở vỏ não và những cấu trúc xung quanh. Bệnh khởi đầu từ từ nhưng tiến triển đưa dần người bệnh đến trạng thái đời sống thực vật và chết sớm. Bệnh này chiếm khoảng 60% trường hợp rối loạn nhận thức ở người già.

Tổng quan về bệnh Alzheimer

Ngày nay con người ta ngày càng sống lâu nhờ vào điều kiện sống ngày càng được nâng cao. Chính vì thế mà tỉ lệ người cao tuổi trong xã hội ngày càng cao. Do đó Alzheimer càng được quan tâm và tập trung nghiên cứu rất nhiều ở các nước phát triển và đã thu được nhiều thông tin về căn bệnh này.

Về mặt giải phẫu, khoa học ghi nhận có bốn thay đổi ở não người bệnh Alzheimer so với người bình thường :

  • Giảm thể tích của não và giảm đáng kể số lượng nơron ở vỏ não và dưới vỏ.
  • Thoái hóa nơron, nặng nề nhất là hệ cholinergic ở vỏ não, thể viền, vùnghạnh nhân, hồi hải mã là càc vùng kiểm soát sự học tập, ghi nhớ, suy luận và hành vi. Ngoài ra các chất dẫn truyền thần kinh như glutamate, dopamine, epinephrine … cũng suy giảm.
  • Tăng đáng kể đám rối nội thần kinh (Neurofibrillary Tangles – NFT)
  • Tăng tích tụ mảng thần kinh ( Neuroritic Plaques = NP) NFT và NP xuất hiện là dấu hiện tổn thương của Alzheimer. Không có NFT và NP thì không có Alzheimer.

Lý giải cho đặc điểm bệnh học của Alzheimer thì đã có nhiều giả thuyết được đưa ra nhưng được chấp nhận và sử dụng nhiều hiện nay là giả thuyết Amyloid và giả thuyết Cholinergic.

Amyloid-beta là peptid được sinh ra từ sự phân hủy Amyloid Precursor Protein bởi 2 protease β và γ-secretase. Sự gia tăng của Amyloid kết hợp với các neurit của các tế bào thần kinh chết sẽ tạo nên mảng ngoại bào amyloid. Điều này sẽ ảnh hưởng đến sự dẫn truyền bình thường và làm chết các tế bào thần kinh lân cận.

Còn theo giả thuyết Cholinergic thì sự gia tăng các mảng ngoại bào amyloid về lâu dài sẽ dẫn đến sự thay đổi các chất dẫn truyền thần kinh trong não, thường gặp nhất là sự sụt giảm acetylcholine. Chính vì thế hậu quả tất yếu là vùng trí nhớ và vận động se rối loạn, các tế bào thần kinh chết ngày càng nhiều hơn.

Yếu tố nguy cơ

  • Yếu tố di truyền : đã có ghi nhận một gen nằm trên nhiễm sắc thể 19 đặc trách sự sản xuất apoliprotein E gồm 3 dạng apo E2, E3,   E4 trong đó dạng E4 ở người da trắng sẽ tăng nguy cơ mắc bệnh Alzheimer và dạng E2 sẽ tăng nguy cơ mắc bệnh ở người da màu.
  • Hormon sinh dục nữ : Estrogen có thể tương tác với các yếu tố tăng trưởng thần kinh để thúc đẩy sự tăng trưởng sinap. Ngoài ra estrogen còn đóng vai trò như chất chống oxy hóa và có thể ức chế sự thành lập mảng thần kinh.
  • Yếu tố khác : nhiễm trùng, nhiễm kim loại, môi trường điện từ, chế độ ăn uống thiếu hụt vitamin nhóm B, hút thuốc lá, thường xuyên bị Trầm cảm nhẹ, đời sống kinh tế kém và học vấn thấp, đã từng bị chấn thương đầu nặng và nhiều lần …. tất cả đều   là yếu tố nguy cơ được xét đến.
Tổng quan về bệnh Alzheimer

Hãy quan tâm hơn đến người già xung quanh bạn

Kết luận: Alzheimer là một bệnh về não thường gặp ở người lớn tuổi ( sau 65 tuổi), bệnh diễn tiến từ từ, dần khiến người bệnh đánh mất chính mình. Ở nước ta, Alzheimer chưa được chú ý nhiều, nhân đây cũng mong muốn mọi người hãy lưu ý hơn tới căn bệnh này với mục đích phát hiện và điều trị càng sớm càng tốt, giảm bớt đau khổ cho bệnh nhân cũng như gánh nặng cho xã hội.

Ý kiến của bạn

*


*

Đọc bài viết trước
Hỏi về điều trị viêm gan B

Chào bác sĩ. Tôi bi nhiễm vi rút viêm gan B đã 8 năm . Vừa qua tôi có đi xét...

Đóng